Kimyasal Maddeler

Güvenlik ve Mevzuat Uyum Protokolü

1. Güvenlik Bilgi Formlarının (SDS) Temini, Niteliği ve Kabulü

Satın alınan kimyasal ürünlere ait Güvenlik Bilgi Formları (SDS), yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (KKDİK) ve ilgili diğer ulusal/uluslararası düzenlemelere uygun şekilde hazırlanmış olarak, Türkçe dilinde ve güncel versiyonları ile birlikte alıcıya teslim edilir.

Alıcı; kendisine teslim edilen SDS dokümanlarını yalnızca teslim almakla sınırlı kalmayıp, içeriklerini detaylı şekilde incelemek, ilgili birimlere dağıtmak, iş süreçlerine entegre etmek ve kullanım alanına uygunluğunu değerlendirmekle yükümlüdür. SDS’lerin güncelliğinin takibi ve gerektiğinde revize versiyonlarının temin edilmesi sorumluluğu da alıcıya aittir.

Alıcı, SDS dokümanlarında yer alan bilgilerin iş sağlığı ve güvenliği açısından bağlayıcı olduğunu, bu bilgilerin operasyonel süreçlerde esas alınması gerektiğini ve bu yükümlülükleri kabul ettiğini peşinen beyan eder.

2. Güvenli Kullanım, Risk Yönetimi ve Hukuki Sorumluluk

Kimyasal ürünlerin kullanımına ilişkin tüm risk değerlendirmelerinin yapılması, tehlikelerin tanımlanması, uygun kontrol tedbirlerinin belirlenmesi ve uygulanması alıcının sorumluluğundadır. SDS içerisinde belirtilen tehlike sınıfları, H ve P ifadeleri, kullanım kısıtları, maruziyet limitleri ve güvenli çalışma koşulları eksiksiz olarak uygulanmalıdır.

Alıcı; kimyasal ürünlerin hatalı, eksik veya mevzuata aykırı kullanımı sonucu meydana gelebilecek iş kazaları, meslek hastalıkları, yangınlar, patlamalar, çevresel zararlar, üçüncü şahıslara verilebilecek zararlar ve idari yaptırımlar dahil olmak üzere doğabilecek her türlü maddi ve manevi zarardan münhasıran sorumludur.

Satıcı firma, ürünün teknik özelliklerine uygun şekilde temin edilmesinden sorumlu olup, ürünün kullanım şekli, uygulama yöntemi ve çalışma ortamı koşullarından kaynaklanan hiçbir doğrudan veya dolaylı zarardan sorumlu tutulamaz.

3. Depolama, Taşıma, Elleçleme ve Operasyonel Kontroller

Kimyasal maddelerin depolanması, taşınması, elleçlenmesi ve üretim süreçlerinde kullanımı sırasında alıcı; yürürlükte bulunan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun hareket etmek zorundadır. Bu kapsamda; kimyasalların fiziksel ve kimyasal özelliklerine uygun depolama alanlarının oluşturulması, sıcaklık ve nem kontrolünün sağlanması, havalandırma sistemlerinin kurulması, uyumsuz kimyasalların birbirinden ayrılması, dökülme ve sızıntılara karşı ikincil koruma sistemlerinin kurulması ve yangın riskine karşı gerekli ekipmanların hazır bulundurulması zorunludur. Ayrıca taşıma ve iç lojistik süreçlerinde uygun ekipman kullanımı, etiket bütünlüğünün korunması ve ambalaj hasarlarının önlenmesi alıcının sorumluluğundadır.

4. Eğitim, Bilgilendirme ve Organizasyonel Yükümlülükler

Alıcı; kimyasallarla çalışan veya dolaylı olarak maruziyet riski bulunan tüm personelin, ilgili kimyasalın tehlikeleri, güvenli kullanım yöntemleri, kişisel koruyucu donanım kullanımı, ilk yardım uygulamaları, yangınla mücadele teknikleri ve acil durum prosedürleri hakkında yeterli ve belgelenebilir eğitim almasını sağlamakla yükümlüdür.

Bu eğitimler düzenli olarak güncellenmeli, yeni personel için işe girişte zorunlu tutulmalı ve değişen kimyasal veya proses koşullarına göre revize edilmelidir. Eğitim kayıtlarının tutulması ve gerektiğinde yetkili mercilere sunulması zorunludur.

5. Kişisel Koruyucu Donanım (KKD), Maruziyet ve Teknik Önlemler

Kimyasal risklerin kontrol altına alınması amacıyla alıcı; uygun kişisel koruyucu donanımı temin etmek, çalışanlara kullandırmak ve bu kullanımın sürekliliğini denetlemekle yükümlüdür. Bununla birlikte yalnızca KKD kullanımı yeterli kabul edilmeyip; proses izolasyonu, lokal havalandırma sistemleri, otomasyon çözümleri ve mühendislik kontrolleri gibi teknik önlemler de uygulanmalıdır. Çalışma ortamında kimyasal maruziyet ölçümleri düzenli olarak yapılmalı, sınır değerler aşılmadan gerekli aksiyonlar alınmalıdır.

6. Sağlık Gözetimi ve Tıbbi İzleme Süreçleri

Kimyasallarla çalışan personelin sağlık gözetimi işyeri hekimi tarafından düzenli olarak yapılmalı, maruziyet türüne göre gerekli tetkikler uygulanmalı ve sonuçlar kayıt altına alınmalıdır. Çalışanların kimyasal maruziyet geçmişi, görev değişiklikleri ve sağlık durumları izlenebilir şekilde kayıt altına alınmalı ve bu kayıtlar mevzuatta belirtilen süreler boyunca saklanmalıdır.

7. Etiketleme, Ambalajlama ve Ürün Kimliklendirme

Kimyasal ürünlerin ambalajları; Türkçe, açık ve anlaşılır olacak şekilde SEA Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak etiketlenmiş olmalıdır. Etiketler üzerinde ürün adı, tehlike piktogramları, uyarı ifadeleri ve güvenlik önlemleri eksiksiz yer almalı, etiketlerin silinmesi, zarar görmesi veya okunamaz hale gelmesi durumunda ürün kullanılmadan önce yenilenmelidir.

8. Çevresel Koruma, Atık Yönetimi ve Bertaraf

Kimyasal ürünlerden kaynaklanan atıkların yönetimi, yürürlükte bulunan 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili atık yönetimi mevzuatına uygun şekilde gerçekleştirilmelidir. Atıkların sınıflandırılması, geçici depolanması, taşınması ve bertarafı süreçlerinde lisanslı firmalarla çalışılması zorunlu olup, kimyasal atıkların doğrudan çevreye bırakılması kesinlikle yasaktır.

9. Denetim, Ölçüm ve Yetkili Kurumlarla İş Birliği

İlgili kamu kurumları veya yetkili kuruluşlar tarafından gerekli görülmesi halinde çalışma ortamına ilişkin ölçüm, test ve analizler yapılabilir. Alıcı, bu süreçlerde gerekli tüm bilgi ve belgeleri sağlamak, erişim imkânı tanımak ve iş birliği yapmakla yükümlüdür.

10. Substitüsyon (Daha Az Tehlikeli Madde Kullanımı)

Alıcı; teknik ve ekonomik olarak mümkün olduğu durumlarda, kullanılan kimyasalları daha az tehlikeli veya zararsız alternatiflerle değiştirmeyi değerlendirmek ve uygulamakla yükümlüdür. Bu yaklaşım iş sağlığı ve güvenliği yönetiminin temel prensiplerinden biridir.

11. İzlenebilirlik, Kayıt ve Dokümantasyon

Sistemi Kullanılan kimyasalların hangi süreçlerde, hangi miktarlarda ve hangi personel tarafından kullanıldığının kayıt altına alınması zorunludur. Bu kayıtlar, denetim ve geriye dönük incelemelerde kullanılmak üzere düzenli ve erişilebilir şekilde saklanmalıdır.

12. Mevzuata Aykırılık ve Yaptırımlar

Bu protokol hükümlerine ve ilgili mevzuata aykırı uygulamaların tespit edilmesi halinde, durum yetkili mercilere bildirilebilir ve ilgili idari yaptırımlar uygulanabilir. Bu tür durumlarda doğabilecek tüm sorumluluk alıcıya aittir.

13. Bağlayıcılık ve Kabul Beyanı

Bu protokol; ithalatçı, satıcı, alıcı ve nihai kullanıcı dahil olmak üzere tüm taraflar için bağlayıcıdır. Ürünün satın alınması, teslim alınması veya kullanılması ile birlikte alıcı; bu protokol hükümlerini okuduğunu, anladığını ve tüm yükümlülükleri kabul ettiğini gayrikabili rücu olarak beyan eder.